ผลวิจัยเผย เกษตรกรไทยเกินครึ่ง มีแนวโน้มเป็น "หนี้ข้ามรุ่น"

"สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วยฯ เผยเกษตรกรไทยเกินครึ่งเป็น "หนี้ข้ามรุ่น" ไม่สามารถปิดหนี้จบได้ก่อนเลิกทำงาน ต้องส่งต่อหนี้ไปสู่รุ่นลูกหลาน"

สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ โดยดร. โสมรัศมิ์ จันทรัตน์ และ ดร. ลัทธพร รัตนวรารักษ์ เปิดเผยผลการศึกษา 'หนี้ข้ามรุ่น' ของเกษตรกรไทย จะมีเยอะแค่ไหนหากยังไม่มีแนวทางแก้ไขอย่างจริงจัง? โดยระบุว่า การศึกษานี้ใช้ข้อมูลสินเชื่อรายสัญญาจากเครดิตบูโรกว่า 5 ปีของเกษตรกรกว่า 3.5 ล้านคนทั่วประเทศที่มีสินเชื่อที่เป็น term loan ซึ่งมีข้อมูลมากพอที่จะเข้าใจพฤติกรรมการชำระหนี้ได้ (คิดเป็นร้อยละ 87 ของเกษตรกรที่กู้ในระบบทั้งหมด) 

โดยจากพฤติกรรมการชำระหนี้ตลอด 5 ปีของกลุ่มนี้แสดงให้เห็นว่า มีร้อยละ 28 ที่สามารถจ่ายตัดต้นได้บ้าง แต่กว่าร้อยละ 56 กำลังพยุงปัญหาหนี้โดยการชำระหนี้คืนเพียงเล็กน้อยตลอดมา และร้อยละ 16 ไม่สามารถชำระหนี้ได้เลย 

ดังนั้น หากมองให้ลึก ปัญหาหนี้เกษตรกรเป็นหนี้เรื้อรังที่มีแนวโน้มปิดจบได้ยาก (หรือที่ในต่างประเทศเรียกว่า persistent debt) 

นอกจากนี้ จากการศึกษายังพบว่า เกษตรกรเกินครึ่งมีแนวโน้มต้องส่งต่อหนี้ไปสู่รุ่นลูกหลาน หากยังคงไม่มีแนวทางแก้ไขที่ดีกว่าที่เป็นอยู่ โดยเมื่อนำ (1) อายุปัจจุบันของเกษตรกร (2) ปริมาณหนี้ในปัจจุบัน และ (3) พฤติกรรมการชำระหนี้เฉลี่ยตลอด 5 ปีของเกษตรกรแต่ละราย มาประมาณการอายุที่เกษตรกรจะสามารถปลดหนี้ได้ ภายใต้สมมุติฐานที่ว่า เกษตรกรจะยังชำระหนี้ตามพฤติกรรมในอดีต 5 ปีที่ผ่านมา พบว่าร้อยละ 67 จะไม่สามารถปิดจบหนี้ได้ก่อนเลิกทำงานที่อายุ 70 ปี และร้อยละ 56 น่าจะไม่สามารถปิดจบหนี้ได้ก่อนอายุ 80 ปี

ผลข้างต้นแสดงให้เห็นว่า สถานการณ์หนี้และพฤติกรรมการชำระหนี้ของเกษตรกรส่วนใหญ่ในปัจจุบันกำลังมีปัญหา ซึ่งน่าจะมาจากทั้งปัญหาความสามารถในการจ่ายหนี้ ( ability to pay) เนื่องจากโครงสร้างหนี้ในปัจจุบันเกินศักยภาพในการชำระไปตัดต้นเงินได้ และปัญหาด้านวินัยและแรงจูงใจในการชำระหนี้ 

ดังนั้น หลักการในการแก้หนี้เกษตรกรอย่างยั่งยืน ควรจะต้องเริ่มจากการปรับโครงสร้างหนี้ให้ตรงกับศักยภาพ และการสร้างกลไกกระตุ้นการชำระหนี้ เพื่อสร้างวินัยและจูงใจให้เกษตรกรสามารถชำระหนี้ให้ได้ตามวิถีของรายได้ ซึ่งมีความแตกต่างหลากหลายมาก และต้องทำควบคู่ไปกับการส่งเสริมศักยภาพ สร้างรายได้ และภูมิคุ้มกันทางการเงินเพื่อเพิ่มความสามารถในการชำระและลดการพึ่งพิงสินเชื่อในอนาคต

ที่มา : TNN Online วันที่ 12 มิ.ย. 2566